Hoe voorkom je darmkanker?

Ligt het aan mij of worden we de laatste tijd via de media overspoeld met informatie over darmkanker? Vandaag (15 april) opnieuw: ‘Groente en fruit goed tegen dikkedarmkanker’ (nu.nl). Hè – er is niets akeligers dan te lezen over kanker en tóch kan ik het niet laten om het nieuwsbericht te lezen. Misschien wel omdat ik niet zo heel lang geleden werd geconfronteerd met de ziekte, omdat bij een familielid de diagnose werd gesteld? Gelukkig is dat familielid inmiddels – na zware operaties en chemokuren – weer hersteld (voor zover je dat kan stellen), maar de schrik zit er wel in. Want stel nu dat we zelf in hoge mate bijdragen aan het ontwikkelen van deze ernstige kankervorm door onze levensstijl? Als we te weinig groente en fruit eten, dat wil zeggen, niet komen aan de gestelde 2 ons groente en 2 stuks fruit per dag, is dat dan meteen een risicofactor? Hoe serieus moeten we deze berichtgeving nemen?

Darmkanker – een serieus probleem

Op 1 januari 2002 waren er in Nederland 39.000 mensen met gediagnosticeerde dikkedarmkanker (rivm.nl). Ieder jaar worden ongeveer 11.000 nieuwe gevallen van dikkedarmkanker vastgesteld (nu.nl). De kans om darmkanker te krijgen is tussen 1989 en 2002 met ongeveer 10 procent gestegen. Na borstkanker is darmkanker de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Ook wat betreft de sterfte neemt darmkanker, na longkanker, de tweede plaats in; drie van de tien sterfgevallen zijn het gevolg van kanker, waarbij 9 procent van de totale sterfte door kanker wordt veroorzaakt door dikkedarmkanker (nu.nl).

Kortom, darmkanker is een serieus probleem en voor relatief veel mensen komt de ziekte akelig dichtbij; zeker als het voorkomt in de familie of als iemand zelf ‘slachtoffer’ wordt.

Darmkanker – te voorkomen?

Het verband tussen roken en longkanker is inmiddels onomstotelijk vastgesteld, hoewel dat natuurlijk niet wil zeggen dat alle longkanker-gevallen het gevolg zijn van het rookgedrag. Hoe zit dit met darmkanker? De berichtgeving doet vermoeden dat er wel degelijk een verband is tussen ons eetgedrag en het mogelijk ontstaan van darmkanker. Zo gaat men ervan uit dat meer dan 40 procent van alle gevallen van darmkanker in Nederland voorkomen kunnen worden met een gezond voedingspatroon, voldoende lichaamsbeweging en een gezond lichaamsgewicht. Hieronder de berichtgevingen op een rij.

Regelmatig bewegen

De kans op darmkanker kan maar liefst met een kwart worden verminderd door regelmatig te bewegen. Dit menen Britse wetenschappers, waarbij zij de gegevens van 52 studies hebben gebruikt om dit te berekenen (nu.nl).

hoe voorkom je darmkanker

Groente en fruit

Mensen die 600 gram of meer groente en fruit per dag eten, blijken 20 tot 25 procent minder kans te hebben op het ontwikkelen van dikkedarmkanker dan mensen die 220 gram of minder eten (nu.nl). Dit werd echter alleen gezien voor mensen die niet roken. Voor rokers lijkt het eten van groente en fruit de kans op dikkedarmkanker juist te verhogen. Bescherming tegen dikkedarmkanker door het eten van groente en fruit lijkt dus af te hangen van het rookgedrag. Persoonlijk zou ik als ik roker zou zijn vooral stoppen met roken en niet stoppen met groente en fruit te eten…

Vitamine D

Hoewel men eerst meende dat een hoog gehalte vitamine D hét middel tegen kanker was, blijkt dit toch niet zo te zijn. Daarbij is echter één uitzondering gevonden: vitamine D lijkt wel te beschermen tegen dikkedarmkanker (nu.nl). Maar vooralsnog heeft het volgens de onderzoekers geen zin om extra hoge doses van de vitamine te slikken.

Vis

Wekelijks een keer vis eten verkleint de kans op dikkedarmkanker met 4 procent. Bij drie keer in de week vis op het menu is dat zelfs 12 procent, want de kans daalt met 4 procent per keer (nu.nl). Het vermoeden bestaat dat dit te maken heeft met de vetzuren in vette vis zoals zalm en makreel, de omega-3-vetzuren.

Vegetarische leefstijl

Hoewel er minder kanker voorkomt bij mensen die geen vlees eten, komt vreemd genoeg onder vegetariërs wel vaker darmkanker voor dan bij mensen die vlees eten (nu.nl). Onderzoekers sluiten niet uit dat dit te maken heeft met de keuze van de proefpersonen. De vleesetende mensen in de onderzoeksgroep hebben net als de vegetariërs in het onderzoek een erg gezonde leefstijl; ze eten gematigd vlees en veel groente en fruit. Hierdoor zijn ze misschien niet zo goed te vergelijken met een gemiddelde vleeseter.

Vlees

Het eten van vleeswaren als worst, ham en gehakt verhoogt de kans op darmkanker (nu.nl). Ook het eten van rood vlees kan het ontstaan darmkanker bevorderen, zo hebben mensen die veel rood vlees eten 35 procent meer kans op het krijgen van darmkanker (nu.nl). Volgens de onderzoekers eet iemand veel rood vlees als hij of zij meer dan anderhalve ons per dag consumeert.

Koffie

Het drinken van twee of meer kopjes koffie per dag halveert mogelijk bij vrouwen de kans op darmkanker (nu.nl). Hoe dit precies komt is nog onbekend. Bij mannen werd geen aantoonbaar verband gevonden tussen het gebruik van koffie en de kans op darmkanker.

Voorkom darmkanker – leef gezond!

We lezen het zo vaak: de resultaten van het ene onderzoek worden door een volgend onderzoek weer achterhaald. Ik ben geen wetenschapper, en kan niets zeggen over de betrouwbaarheid van de aangehaalde onderzoeken, noch over de betrouwbaarheid van de berichtgeving. Ook zal het genoemde lijstje met mogelijke factoren vast niet volledig zijn. En hoe vaak komt het niet voor dat iemand met een gezonde levensstijl (zoals mijn familielid) toch wordt geconfronteerd met darmkanker?

Niettemin kunnen we – om het risico op zowel darmkanker als vele andere aandoeningen zoveel mogelijk te beperken – het beste de algemene adviezen van een gezonde levensstijl opvolgen. Gelukkig hoef ik – als vrouw – mijn kopje koffie niet te laten staan… Maar heb ik vandaag wel voldoende fruit gegeten? Ik denk dat ik maar meteen een extra sinaasappel ga pakken…

Bronnen:

Gerelateerd